Jaarvergadering

(Jet Benjamins en Klaas-Wybo van der Hoek op de jaarvergadering)

Op 24 maart is de jaarvergadering van VO-HO Fryslân gehouden op de nieuwe locatie van OSG Sevenwolden, Heerenveen. In het eerste deel van de bijeenkomst stond het beleidsplan centraal.

Waar staan we?
Met de viering van het 20-jarige jubileum in 2010 heeft het Aansluitingsnetwerk een fase van vernieuwing en professionalisering afgesloten. De mogelijkheden van de website worden steeds beter uitgebuit. Periodiek ver-schijnen digitale Nieuwsbrieven. Op LinkedIn en twitter worden discussies vo-ho gevoerd. De doelstellingen van het netwerk worden in de nieuwe setting versneld voortgezet. Met de organisatie van de Reken- en taalconferentie zijn stappen gezet om reken- en taalbeleid breed op de agenda te krijgen bij alle vo- en ho-instellingen. De landelijke ontwikkeling om te komen tot brede bèta net-werken vo-ho worden op de voet gevolgd. En we hebben het tij mee: landelijk is een brede beweging aan de slag om de aansluiting vo-ho te verbeteren, hbo-instellingen focussen op verhoging onderwijsrendementen en in het vo is meer aandacht om havisten adequaat op het hbo voor te bereiden.

Wat staat komend jaar op stapel?
Het komende jaar zal wederom getracht worden de reikwijdte van het netwerk te vergroten. Met de ontwik-kelde plannen voor professionaliseren van de LOB-keten vo-ho zullen de LOB-activiteiten voor havo 3, havo 4 en havo 5 een professionaliseringsslag ondergaan. De deelname van leerlingen aan deze activiteiten zal toe-nemen alsmede de betrokkenheid van docenten (vo en ho) en studenten erbij. De aandacht voor reken- en taalbeleid wordt vervolgd met een vervolgconferentie in het najaar.

Het netwerk neemt structureel deel aan het onderzoek van de Aansluitingsmonitor. De resultaten worden op maat gedeeld met hogescholen, opleidingen en toeleverende scholen. De uitkomsten hiervan komen in voor-jaar 2011 weer beschikbaar en spelen een belangrijke rol binnen de kwaliteitszorg van alle instellingen. Scholen hechten veel belang aan de jaarlijkse terugkoppeling van propedeuse resultaten. In de rapportage is ook aandacht voor resultaten van exit-gesprekken met studenten. Al deze onderzoeksresultaten bieden munitie bij het formuleren van beleid om de aansluiting vo-ho te verbeteren, welke leidt tot minder uitval en hogere studierendementen bij opleidingen. Landelijk wordt gewerkt aan de introductie brede regionale bèta netwerken vo-ho en bèta vaksteunpunten. Deze netwerken zijn naadloos inpasbaar in de structuur van ons Aansluitingsnetwerk vo-ho Fryslân. Persoonlijke contacten met deelnemende instellingen versterken de betrokkenheid en intenties om gezamenlijk te werken aan versoepeling van de aansluiting vo-ho.

Voor deze vergadering presenteerde Jet Benjamins, werkzaam bij instroommanagement van Hogeschool van Amsterdam, een groot onderzoek waaruit blijkt dat havo 4 leerlingen, die een inhoudelijk programma op de hogeschool hebben gevolgd, later significant hogere studierendementen behalen bij hun opleiding. Ook benadrukte zij hoe het LOB-dossier van leerlingen een belangrijke rol kan spelen bij het studiekeuzegesprek en de start van de opleiding.
Sjouk Stelwagen, directielid Simon Vestdijk en lid stuurgroep, schetste in een korte presentatie hoe de opbrengsten van het voortgezet onderwijs in kaart worden gebracht, hoe ze worden beoordeeld en hoe vo-scholen daar mee omgaan. De komende jaren vindt een aanscherping van de exameneisen plaats. Welke effecten ten aanzien van de kwaliteit en de kwantiteit van de nieuwe lichtingen HO-studenten kunnen we dan verwachten?

Aansluitingsprogramma HvA

Jet Benjamins presenteerde tijdens de jaarvergadering de uitkomsten van een groot onderzoek naar het aansluitingsprogramma vo-hbo. Meedoen aan het aansluitingsprogramma vo-hbo heeft gunstige effecten op het studiesucces van HvA-instromers. Zo blijkt uit het onderzoek dat studenten die hebben meegedaan aan de bezoekdag in havo-4 en/of de meeloopdag in havo-5 na één jaar minder vaak omzwaaien naar een andere opleiding en een hoger studierendement behalen zowel na één als na twee jaar.

Opvallend is de stijgende lijn die uit het onderzoek blijkt. Meedoen aan één activiteit van het AP levert betere studieresultaten op dan helemaal niet meedoen. Meedoen aan beide activiteiten levert weer betere resultaten op dan meedoen aan één activiteit. Studenten die niet hebben deelgenomen aan het AP behalen in het eerste jaar van de P-fase gemiddeld 38 studiepunten en studenten die naar de bezoekdag zijn geweest 41. Studenten die daarbovenop hebben meegelopen, behalen 46 studiepunten. Het percentage studenten dat na een jaar de propedeuse heeft behaald, laat dezelfde trend zien, respectievelijk 23% (niet–deelnemers), 28% (deelnemers bezoekdag) en 33% (deelnemers aan beide activiteiten). Omgekeerd is de uitval na een jaar onder deelnemers aan beide activiteiten (31%) en deelnemers aan de bezoekdag (37%) significant lager dan onder niet-deelnemers (43%). De resultaten na twee studiejaren laten dezelfde trends zien. 

Aanbevelingen reken- en taalconferentie

Naar aanleiding van de reken- en taalconferentie VO-HO van 17 februari 2011 zijn de volgende (algemene) aanbevelingen geformuleerd:

1. De aanpak van de school is alleen effectief als tijdig, duidelijke en volledig met alle betrokkenen wordt gecommuniceerd. Dus bestuur, directie, docenten en leerlingen / studenten moeten allen op de hoogte zijn van doelen en aanpak van de extra aandacht voor rekenen en taal, en voelen zich verantwoordelijk.
2. Schoolbesturen faciliteren bij het invoeren van taal- en rekenbeleid; richtlijnen en beleid worden geformuleerd op afdelingsniveau.
3. Het geheim van een effectieve aanpak lijkt het voldoende oefenen met leerlingen / studenten. Voorbeelden tonen structurele verbeteringen. Het is dus van belang om daar tijd en middelen voor vrij te maken.
4. Het oefenen van vaardigheden of het leren van kennis in aparte taal- en rekenlessen wordt veel effectiever als parallel toepassingslessen , opdrachten of projecten georganiseerd zijn. De leerling / student moet als het ware worden beloond door te herkennen waarom je iets geleerd hebt.
5. Taal- en rekenbeleid moet stapsgewijs worden ingevoerd.
6. Het lijkt niet succesvol om alleen in de lessen wiskunde / rekenen en Nederlands aandacht aan de verbetering van taal- en rekenvaardigheden te besteden. Een school moet naast de specifieke lessen in alle lessen aan de verhoging van de taal- en rekenvaardigheden werken. De leerling kan ook in de economieles feedback krijgen op zijn rekenvaardigheid en in heel veel andere lessen op zijn taalvaardigheid. Leerlingen / studenten worden gemotiveerd door succeservaringen. Er moet dus in de hele school een focus zijn op de doelstelling om taal- en rekenvaardigheden te verhogen.
7. Het is voor veel niet-taaldocenten wenselijk dat zij geschoold worden in taalbekwaamheid.
8. Het is van belang om de ontwikkeling van de leerlingen en hun succes in het vervolgonderwijs te volgen, te meten en onderling te vergelijken. Wetenschappelijk onderzoek is een onmisbare schakel in de verbetering van het taal- en rekenniveau. En de succesverhalen moeten gedeeld worden tussen alle scholen en hogescholen zodat ieder daarvan kan leren.

Voor meer informatie over de conferentie kunt u kijken op de website. 

Kijk hier voor nuttige weblinks over rekenen en taal.

DIG-IT

Op vrijdag 29 april organiseert VO-HO Fryslân in samenwerking met de drie Friese hogescholen DIG-IT. Het doel van DIG-IT is de havo-4 leerling te helpen bij de studiekeuze. Door middel van een workshop kun je zien welk werkveld er bij een studie hoort en hoe er op de hogescholen wordt gewerkt. Alle drie hogescholen in Friesland doen mee: NHL Hogeschool, Stenden ho-geschool en Hogeschool Van Hall Larenstein. De volgende opleidingen doen mee aan deze activiteit:

Stenden hogeschool: 

• Vrijetijdmanagement
• Hoger Toeristisch en Recreatief Onderwijs
• Toegepaste bedrijfskunde
• Small Business & Retail Management
• Personeel en Arbeid
• Hoger Hotelonderwijs
• International Business and Management Studies
• Media & Entertainment Management

NHL Hogeschool:

• Communicatie
• HBO Verpleegkunde
• Instituut Economie en Management
• Communication & Multimedia Design
• Werktuigbouwkunde
• Informatica
• Elektrotechniek
• Bouwkunde
• Ocean Technology
• Maritieme Operations

Hogeschool Van Hall Larenstein:

• Milieukunde
• Landbouw en Veehouderij
• Bedrijfskunde en Agribusiness
• Life Science
• Biotechnologie
• Forensic Science
• Kust- en Zeemanagement

De leerlingen die willen deelnemen aan deze activiteit kunnen zich aanmelden via de website van VO-HO. Ook kunnen ze zich rechtstreeks aanmelden via de websites van de NHL, Stenden en VHL.

Wegwijsdag

(Leerlingen op de NHL tijdens de Wegwijsdag)

Ruim vijftienhonderd havo-3 en vwo-3 leerlingen uit Friesland en omstreken waren vrijdag 11 februari te gast op NHL Hogeschool, Stenden hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein. Ze staan binnenkort voor hun profielkeuze. Om ze op weg te helpen bij dit keuzeproces, organiseerden de hogescholen een Wegwijsdag. In totaal werden er 43 workshops aangeboden. Die varieerden in onderwerp van zorg tot technologie.

Alle leerlingen volgden twee workshops. Daarin konden ze soms letterlijk proeven aan de beroepen waarvoor de verschillende hogescholen opleiden en de profielen die hierbij horen. In bijvoorbeeld de workshop ‘De Slagroomrace, een businessgame met geld, reclame en vervoer.’ Daar mochten leerlingen zelf een taart ontwerpen. Over Zorg InZicht vertelde de 14- jarige Sjue Jing Zeng: “We moesten een verband aanleggen en leerden hoe je moet communiceren met patiënten. Ik wil chirurg worden en deze workshop heeft mijn beeld bevestigd.” Dankzij de goede organisatie van de Wegwijsdag, verliepen de workshops goed. De sfeer was uitstekend, net als andere jaren.

Het doel van de Wegwijsdag is leerlingen in havo-3 en vwo-3 te ondersteunen bij het maken van een profielkeuze en kennis te laten maken met de verschillende beroepen. De Wegwijsdag geeft de leerlingen inzicht in de mogelijkheden die een bepaald profiel straks op de arbeidsmarkt kan bieden. In de loop van het schooljaar moeten de leerlingen een keuze hebben gemaakt uit de profielen Cultuur & Maatschappij, Economie & Maatschappij, Natuur & Techniek of Natuur & Gezondheid. Een belangrijke keuze voor de toekomst: een paar jaar later bepaalt het profiel deels welke opleidingen de leerling kan gaan volgen.

Kijk hier voor foto's van de Wegwijsdag op de NHL.

Proefstuderen

Op 31 maart konden leerlingen uit HAVO-5 en VWO-6 weer proefstuderen op de hogescholen in Leeuwarden. De NHL heeft tijdens deze dag interviews afgenomen onder de proefstudeerders.

Amanda (24) studeerde een dagje aan de opleiding Verpleegkunde.
“Ik heb net een college sociale vaardigheden gevolgd. Daarna heb ik een praktijkles gehad waarbij we zelf mochten prikken, erg leuk om te doen! Ik vind proefstuderen een mooie manier om te zien of een opleiding echt bij je past. Het gebouw en de sfeer van de NHL spreken me heel erg aan. Ik heb nu al zin om te beginnen met mijn nieuwe opleiding!”

Arnan (foto, 17) ging een dagje proefstuderen bij Bestuurskunde.
“We kregen een college over politieke besluitvorming en we hebben een rollenspel gedaan. Het leuke aan proefstuderen is dat het veel verder gaat dan bijvoorbeeld een open dag. Je krijgt echt mee wat je gaat doen tijdens de opleiding en je hebt contact met studenten die de studie volgen. Ik weet nog niet helemaal zeker of ik voor Bestuurskunde ga, want de opleiding Leraar Wiskunde lijkt me ook erg leuk. Wel wil ik graag naar de NHL in september. De sfeer is open en gezellig en de voorzieningen voor studenten zijn hier erg goed.”

Eringo (18) liep mee met de opleiding Communication & Multimedia Design (CMD).
“Tijdens de les moesten we een concept bedenken om de opleiding CMD op de kaart te zetten. We hebben een leuk videofilmpje bedacht en dat plan hebben we net gepresenteerd aan de groep. De opleiding is nog leuker dan ik van te voren had verwacht. Ik heb me al ingeschreven voor CMD. Dit dagje proefstuderen bevestigt voor mij dat ik de goede keuze heb gemaakt. Ik heb superveel zin om straks bij de NHL te studeren.”

Hanneke (18) studeerde een dag aan de opleiding Leraar Frans.
“Ik heb tijdens de les met studenten van de opleiding in het Frans gepraat en gediscussieerd. Je werkt veel samen tijdens de studie Leraar Frans en dat vind ik erg fijn. Een dagje meelopen met een studie op de NHL is erg handig als je nog niet precies weet wat je wilt. Ik heb mijn keuze al gemaakt. Ik zie het wel zitten om na de zomer te beginnen met deze opleiding.”

Decanendag

Op 3 februari 2011 werd op Stenden hogeschool de jaarlijkse Decanendag. Deze dag werd georganiseerd door de drie Friese hogescholen. Het thema van deze dag was: Focus op talent. Hoe gaan de hogescholen om met studenten met een bijzonder talent? Wat zijn de mogelijkheden voor zeer gemotiveerde en intelligente studenten? En hoe kunnen de talenten van studenten met een functiebeperking benut worden? Dit is een kleine greep uit de onderwerpen die tijdens de verschillende workshops aan bod kwamen.

Robin van Galen leidde de Decanendag 2011 in met zijn presentatie over succes. Hij schetse hierbij heel herkenbare ‘action types’.
Van Galen is een voormalig Nederlands waterpolocoach en waterpolospeler. Van Galen nam als coach deel aan de Olympische Spelen in 2008. Hij begeleidde het Nederlandse damesteam naar de Olympische titel. Na de Olympische Spelen kreeg hij uit handen van Erica Terpstra de medaille voor beste Nederlandse coach op de Olympische Spelen.

Kijk hier voor een overzicht van de aangeboden workshops.

Tussenstand project taal en rekenen (SLO)

Op Simon Vestdijk en Magister Alvinus is al een tijdje op zeer constructieve wijze een werkgroep Taal en Rekenen actief. Een groepje docenten, teamleiders en docenten van de NHL Hogeschool werken samen met het SLO aan een pilot voor een actief taal- en rekenbeleid. In het kader van deze pilot zijn alle havo-4 leerlingen op beide scholen getoetst om te achterhalen op welk referentieniveau deze leerlingen zitten. De leerlingen die niet op 3F zitten, krijgen een periode lang extra taal- en rekenhulp aangeboden. Deze extra hulp wordt onder andere verzorgd door derdejaars studenten Nederlands van de lerarenopleiding die als ‘taaltutor’ taalles geven en een vierdejaarsstudent van de pabo die optreedt als rekentutor. Voor de zomer worden de leerlingen opnieuw getoetst om te beoordelen of de extra taallessen voor niveauverhoging hebben gezorgd. Daarnaast is de werkgroep bezig met het ontwikkelen van een leerlingvolgsysteem waar de taal- en rekenresultaten van de leerlingen beter geregistreerd en gevolgd kunnen worden. De werkgroep werkt stapsgewijs toe naar schooljaar 2013-2014 waarin de referenties officieel zullen zijn verwerkt in de examens voor het vak Nederlands en de verplichte rekentoets een feit zal zijn.

Ikonderzoekwater.nl inspireert jongeren

De watersector verwacht de komende jaren problemen met het invullen van vacatures door goed geschoold personeel. De taken worden er niet minder op en de vergrijzing zal voor een forse uitstroom zorgen. Dat (aanstaande) arbeidsmarktknelpunt lost niet vanzelf op. Het helpt niet als we met zijn allen nog meer gaan dringen bij de uitgang van water-opleidingen. Er is extra instroom nodig van enthousiaste scholieren.Dit was aanleiding voor het initiatief ikonderzoekwater.nl. Het concept van ikonderzoekwater.nl is simpel: Waterexperts begeleiden eindexamenscholieren bij hun profielwerkstuk. Scholieren kunnen in groepjes van 2 of 3 aan de slag met een onderwerp dat vakoverstijgend is. Ikonderzoekwater.nl biedt aan dat ze daarbij begeleid worden door een waterexpert van bijvoorbeeld een waterbedrijf, waterschap, gemeente, adviesbureau, aannemer of non-profitorganisatie. Het profielwerkstuk gaat dan natuurlijk over een actueel watervraagstuk.

Ikonderzoekwater.nl draait na het pilotjaar 2009-2010 in Utrecht nu in 6 provincies. In Friesland wordt er op dit moment gewerkt aan het inrichten van een steunpunt. Deze zal gevormd worden door een samenwerking tussen Hogeschool van Hall Larenstein en onderzoeksinstituut Wetsus. Voor de zomervakantie zullen de eerste opdrachten op de website komen, waar de leerlingen uit kunnen gaan kiezen. Na de zomer kunnen zij dan aan de slag gaan met de experts in de regio.

(Jos van Dalfsen, Wetsus - ikonderzoekwater.nl Friesland. Meer informatie: www.ikonderzoekwater.nl )

Masterclasses Nieuwe Scheikunde

Op 1 juli 2011 vindt bij Hogeschool Van Hall Larenstein een nascholingsbijeenkomst plaats met twee masterclasses Nieuwe Scheikunde: polymeren en kunstmest. Daaraan gekoppeld worden op de middag ook workshops en een informatiemarkt georganiseerd met specifieke aandacht voor ontwikkelingen bij NLT, Wiskunde D, O&O (Technasium) en de vakvernieuwingen bij Sk, Na en Bi. Thema: samenwerking loont. Voor meer informatie: Jelle Nauta